Ly thân nhưng chưa ly hôn là tình trạng khá phổ biến trong đời sống hôn nhân hiện nay. Nhiều cặp vợ chồng đã sống riêng, không còn quan hệ tình cảm nhưng trên phương diện pháp luật vẫn là vợ chồng hợp pháp. Chính vì vậy, việc mua bán, chuyển nhượng hoặc định đoạt tài sản trong giai đoạn này có thể phát sinh nhiều tranh chấp và rủi ro pháp lý nghiêm trọng nếu các bên không hiểu rõ quy định của pháp luật.
>>> Xem thêm: Kinh nghiệm chọn dịch vụ sang tên sổ đỏ cho con uy tín và đúng quy định pháp luật
1. Ly thân nhưng chưa ly hôn có được xem là chấm dứt quan hệ vợ chồng không?
Theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, pháp luật Việt Nam hiện chưa có quy định công nhận chế định ly thân. Điều này đồng nghĩa với việc dù hai người đã sống riêng nhiều năm thì quan hệ hôn nhân vẫn tồn tại cho đến khi có bản án hoặc quyết định ly hôn có hiệu lực của Tòa án.
Căn cứ Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định:
“Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh… trong thời kỳ hôn nhân.”
Như vậy, trong thời kỳ hôn nhân, mọi tài sản hình thành vẫn có khả năng được xác định là tài sản chung, kể cả khi vợ chồng đã sống ly thân.

2. Những rủi ro pháp lý khi mua bán tài sản trong thời kỳ ly thân
2.1. Tài sản mua bán có thể bị xem là tài sản chung
Một trong những rủi ro lớn nhất của việc Ly thân nhưng chưa ly hôn là tài sản được tạo lập trong giai đoạn sống riêng vẫn có thể bị xác định là tài sản chung của vợ chồng.
Ví dụ:
Người chồng tự đứng tên mua nhà sau khi đã ly thân 3 năm. Tuy nhiên, nếu chưa hoàn tất thủ tục ly hôn và không chứng minh được đây là tài sản riêng thì người vợ vẫn có quyền yêu cầu chia tài sản khi ly hôn.
Theo Điều 34 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
“Trong trường hợp không có căn cứ để chứng minh tài sản mà vợ, chồng đang có tranh chấp là tài sản riêng của mỗi bên thì tài sản đó được coi là tài sản chung.”
Điều này khiến nhiều giao dịch mua bán nhà đất, xe cộ hoặc đầu tư kinh doanh dễ phát sinh tranh chấp kéo dài.
>>> Xem thêm: Tính minh bạch của hồ sơ được nâng cao hơn nhờ có công chứng
2.2. Hợp đồng chuyển nhượng có thể bị vô hiệu
Đối với tài sản chung của vợ chồng, việc định đoạt phải có sự đồng ý của cả hai bên.
Theo Điều 35 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014:
“Việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung do vợ chồng thỏa thuận.”
Nếu một bên tự ý bán nhà đất, sang nhượng xe hoặc cầm cố tài sản mà không được bên còn lại đồng ý thì hợp đồng có nguy cơ bị Tòa án tuyên vô hiệu.
Đặc biệt với bất động sản, ngân hàng hoặc văn phòng công chứng thường yêu cầu chữ ký của cả vợ và chồng dù hai người đã sống ly thân.
3. Ly thân nhưng chưa ly hôn có ảnh hưởng đến việc đứng tên sổ đỏ không?
3.1. Nhà đất mua trong thời kỳ hôn nhân vẫn dễ bị tranh chấp
Nhiều người cho rằng chỉ cần đứng tên một mình trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì tài sản sẽ mặc nhiên là tài sản riêng. Tuy nhiên, pháp luật không quy định như vậy.
Nếu tài sản được mua trong thời kỳ hôn nhân bằng nguồn tiền chung hoặc không chứng minh được là tài sản riêng thì vẫn có thể bị xem là tài sản chung.
Trong thực tế, khi xảy ra ly hôn, Tòa án sẽ xem xét:
- Thời điểm hình thành tài sản
- Nguồn tiền mua tài sản
- Công sức đóng góp của hai bên
- Chứng cứ chứng minh tài sản riêng
Do đó, việc chỉ đứng tên một người không bảo đảm tránh được tranh chấp.
3.2. Khó khăn khi công chứng mua bán tài sản
Nhiều trường hợp đã sống riêng nhiều năm nhưng chưa hoàn tất ly hôn nên khi thực hiện thủ tục mua bán nhà đất vẫn phải có đầy đủ chữ ký của cả hai vợ chồng.
Nếu một bên không hợp tác hoặc cố tình gây khó dễ thì giao dịch có thể bị đình trệ, không thể sang tên đúng quy định.
>>> Xem thêm: Hướng dẫn chuẩn bị giấy tờ trước khi công chứng mua bán nhà đất lần đầu
4. Cách hạn chế rủi ro khi Ly thân nhưng chưa ly hôn
4.1. Thỏa thuận phân chia tài sản chung bằng văn bản khi Ly thân nhưng chưa ly hôn
Vợ chồng có thể lập văn bản thỏa thuận phân chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân theo Điều 38 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
Văn bản này nên được công chứng để bảo đảm giá trị pháp lý và hạn chế tranh chấp về sau.
4.2. Chứng minh nguồn gốc tài sản riêng khi Ly thân nhưng chưa ly hôn
Người mua tài sản cần lưu giữ đầy đủ:
- Sao kê ngân hàng
- Hợp đồng tặng cho riêng
- Văn bản thừa kế riêng
- Chứng từ thanh toán cá nhân
Đây là căn cứ quan trọng để chứng minh tài sản riêng nếu xảy ra tranh chấp.

4.3. Thực hiện thủ tục ly hôn sớm nếu không còn quan hệ hôn nhân
Trong nhiều trường hợp, việc kéo dài tình trạng sống riêng nhưng không ly hôn khiến cả hai gặp khó khăn trong các giao dịch dân sự, kinh doanh và đầu tư tài sản.
Hoàn tất thủ tục ly hôn giúp xác định rõ quyền sở hữu tài sản, tránh phát sinh nghĩa vụ liên đới và giảm thiểu tranh chấp pháp lý về sau.
5. Những lưu ý quan trọng về Ly thân nhưng chưa ly hôn khi giao dịch tài sản
5.1. Không nên tự ý mua bán tài sản giá trị lớn
Đối với nhà đất, ô tô hoặc tài sản có giá trị cao, người đang trong thời kỳ hôn nhân cần kiểm tra rõ tình trạng pháp lý trước khi giao dịch để tránh hợp đồng bị vô hiệu.
5.2. Người mua cần kiểm tra tình trạng hôn nhân của bên bán
Trong giao dịch bất động sản, người mua nên yêu cầu:
- Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân
- Sự đồng ý bằng văn bản của vợ hoặc chồng
- Giấy tờ chứng minh tài sản riêng nếu chỉ một người ký bán
Việc kiểm tra kỹ giúp hạn chế nguy cơ tranh chấp hoặc kiện tụng sau này.
>>> Xem thêm: Công chứng quận Cầu Giấy – Quy trình đơn giản, hỗ trợ nhanh mỗi ngày
>>> Xem thêm: Đất được mua bằng tiền chung của vợ chồng
Kết luận
Ly thân nhưng chưa ly hôn không làm chấm dứt quan hệ hôn nhân theo quy định pháp luật Việt Nam. Vì vậy, mọi giao dịch liên quan đến tài sản trong giai đoạn này đều tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không xác định rõ tài sản chung và tài sản riêng. Để bảo vệ quyền lợi của mình, các bên nên có thỏa thuận tài sản rõ ràng, thực hiện công chứng đúng quy định và cân nhắc hoàn tất thủ tục ly hôn khi không còn khả năng đoàn tụ.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
