Đăng ký kết hôn là thủ tục pháp lý quan trọng nhằm xác lập quan hệ vợ chồng hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam. Trong thực tế, nhiều trường hợp một bên là người khuyết tật vẫn có đầy đủ quyền kết hôn nếu đáp ứng điều kiện luật định. Tuy nhiên, không ít người còn băn khoăn về hồ sơ, năng lực hành vi dân sự cũng như thủ tục thực hiện trong trường hợp đặc biệt này.
>>> Xem thêm: Có nên sử dụng dịch vụ sang tên sổ đỏ cho con khi tặng cho tài sản trong gia đình?
1. Điều kiện đăng ký kết hôn khi một bên là người khuyết tật
Theo Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, nam nữ được kết hôn khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
1.1. Điều kiện về độ tuổi kết hôn
Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên mới được phép xác lập quan hệ hôn nhân hợp pháp.
1.2. Điều kiện về sự tự nguyện
Việc kết hôn phải do hai bên nam, nữ tự nguyện quyết định, không bị ép buộc, đe dọa hoặc cản trở.
Đối với người khuyết tật, pháp luật không cấm kết hôn nếu người đó vẫn nhận thức và làm chủ được hành vi của mình.
1.3. Điều kiện về năng lực hành vi dân sự
Khoản 1 Điều 8 Luật Hôn nhân và Gia đình quy định:
“Việc kết hôn không thuộc một trong các trường hợp cấm kết hôn theo quy định của pháp luật.”
Trong đó, người mất năng lực hành vi dân sự sẽ không đủ điều kiện kết hôn theo quy định hiện hành.
Như vậy, người khuyết tật về thể chất, khiếm thị, khiếm thính hoặc hạn chế vận động vẫn có quyền xác lập hôn nhân nếu không bị Tòa án tuyên mất năng lực hành vi dân sự.

2. Hồ sơ đăng ký kết hôn gồm những gì?
Khi thực hiện thủ tục, các bên cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ theo quy định của Luật Hộ tịch và các văn bản hướng dẫn liên quan.
2.1. Giấy tờ tùy thân
Hai bên cần xuất trình một trong các giấy tờ:
- Căn cước công dân
- Chứng minh nhân dân
- Hộ chiếu còn giá trị sử dụng
2.2. Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân
Trường hợp đăng ký tại nơi không phải thường trú thì cần bổ sung giấy xác nhận tình trạng hôn nhân do UBND cấp xã nơi cư trú cấp.
2.3. Giấy tờ liên quan đến người khuyết tật
Trong một số trường hợp đặc biệt, cơ quan hộ tịch có thể yêu cầu tài liệu chứng minh người khuyết tật vẫn có khả năng nhận thức và làm chủ hành vi nếu có dấu hiệu nghi ngờ về năng lực hành vi dân sự.
>>> Xem thêm: Quy trình công chứng hiện nay ngày càng nhanh và thuận tiện
3. Thủ tục đăng ký kết hôn khi có người khuyết tật thực hiện thế nào?
Theo Luật Hộ tịch năm 2014, thủ tục được thực hiện tại UBND cấp xã nơi cư trú của một trong hai bên nam, nữ.
3.1. Nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền
Hai bên nam, nữ phải cùng có mặt để nộp hồ sơ và ký vào sổ hộ tịch.
Công chức tư pháp – hộ tịch sẽ kiểm tra giấy tờ, xác minh điều kiện kết hôn và tiếp nhận hồ sơ hợp lệ.
3.2. Kiểm tra ý chí tự nguyện của các bên
Đây là bước đặc biệt quan trọng khi một bên là người khuyết tật. Cơ quan hộ tịch có quyền trao đổi trực tiếp nhằm xác định:
- Việc kết hôn có hoàn toàn tự nguyện hay không
- Người khuyết tật có khả năng nhận thức về quan hệ hôn nhân hay không
- Có thuộc trường hợp bị ép buộc hoặc lợi dụng hay không
3.3. Cấp giấy chứng nhận kết hôn
Nếu đủ điều kiện theo quy định pháp luật, Chủ tịch UBND cấp xã sẽ ký và trao giấy chứng nhận kết hôn cho hai bên.
Quan hệ vợ chồng được xác lập kể từ thời điểm ghi vào sổ hộ tịch.
4. Các trường hợp bị từ chối đăng ký kết hôn
Không phải mọi trường hợp người khuyết tật đều được chấp nhận kết hôn. Cơ quan có thẩm quyền có thể từ chối nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
4.1. Người bị Tòa án tuyên mất năng lực hành vi dân sự
Theo Bộ luật Dân sự năm 2015, người mất khả năng nhận thức và làm chủ hành vi có thể bị Tòa án tuyên mất năng lực hành vi dân sự.
Khi đó, cá nhân này không đủ điều kiện xác lập quan hệ hôn nhân.
>>> Xem thêm: Công chứng mua bán nhà đất có cần cả vợ chồng cùng ký tên không?
4.2. Kết hôn giả tạo hoặc bị ép buộc
Nếu có căn cứ cho thấy việc kết hôn nhằm mục đích trục lợi, nhập quốc tịch, chiếm đoạt tài sản hoặc bị cưỡng ép thì cơ quan hộ tịch có quyền từ chối giải quyết.
4.3. Vi phạm điều cấm của luật hôn nhân
Các trường hợp như tảo hôn, kết hôn giả tạo, kết hôn giữa những người có quan hệ huyết thống gần đều bị nghiêm cấm theo quy định pháp luật.

5. Một số lưu ý khi đăng ký kết hôn với người khuyết tật
5.1. Nên chuẩn bị hồ sơ đầy đủ từ đầu khi Đăng ký kết hôn
Việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ giúp quá trình giải quyết diễn ra nhanh chóng và tránh phải bổ sung nhiều lần.
5.2. Bảo đảm sự tự nguyện của người kết hôn khi Đăng ký kết hôn
Cơ quan hộ tịch đặc biệt chú trọng yếu tố tự nguyện trong quan hệ hôn nhân đối với người khuyết tật nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ.
5.3. Có thể yêu cầu hỗ trợ khi thực hiện thủ tục
Người khuyết tật có quyền yêu cầu hỗ trợ trong quá trình kê khai, ký giấy tờ hoặc tiếp cận cơ quan hành chính theo quy định của pháp luật về người khuyết tật.
>>> Xem thêm: Công chứng quận Cầu Giấy – Xử lý hồ sơ minh bạch, tiết kiệm công sức
>>> Xem thêm: Thế chấp tài sản chung của vợ chồng: Điều kiện và lưu ý pháp lý theo luật mới
Kết luận
Việc kết hôn của người khuyết tật được pháp luật Việt Nam bảo vệ bình đẳng như mọi công dân khác nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định. Trong quá trình thực hiện thủ tục, các bên cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, bảo đảm tính tự nguyện và chứng minh khả năng nhận thức nếu cần thiết. Việc hiểu rõ quy định pháp luật sẽ giúp quá trình thực hiện thuận lợi và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
