Vay nợ cá nhân để kinh doanh là vấn đề thường gặp trong đời sống hôn nhân và hoạt động làm ăn. Khi một bên tự đứng ra vay tiền để mở cửa hàng, đầu tư buôn bán hoặc bổ sung vốn kinh doanh, nhiều người băn khoăn liệu người còn lại có phải cùng trả khoản nợ đó hay không. Việc xác định trách nhiệm của vợ hoặc chồng phụ thuộc vào mục đích vay, thỏa thuận giữa các bên và quy định của pháp luật hiện hành.
>>> Xem thêm: Công chứng giấy tờ cá nhân nhanh gọn và đúng pháp luật
1. Căn cứ pháp lý về vay nợ trong thời kỳ hôn nhân
Việc xác định nghĩa vụ trả nợ của vợ chồng được điều chỉnh chủ yếu bởi Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.
Theo Điều 27 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, vợ chồng chịu trách nhiệm liên đới đối với giao dịch do một bên thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình hoặc giao dịch phù hợp với quy định về đại diện giữa vợ và chồng.
Theo Điều 37 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng bao gồm nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung hoặc nghĩa vụ nhằm duy trì đời sống chung của gia đình.
Ngược lại, Điều 45 luật này quy định nghĩa vụ riêng về tài sản là khoản nợ do mỗi bên xác lập không vì nhu cầu gia đình và không phục vụ lợi ích chung.

2. Khi nào vay nợ cá nhân để kinh doanh là nợ chung?
Không phải mọi trường hợp Vay nợ cá nhân để kinh doanh đều là nợ riêng. Nếu khoản vay mang lại lợi ích cho gia đình hoặc được cả hai vợ chồng cùng thống nhất thì có thể bị xem là nghĩa vụ chung.
2.1. Hai vợ chồng cùng bàn bạc, đồng ý vay vốn
Nếu cả hai cùng thống nhất vay tiền để mở công ty, mở cửa hàng, đầu tư sản xuất thì dù chỉ một người đứng tên vay, khoản nợ vẫn có thể là nghĩa vụ chung.
2.2. Khoản vay phục vụ nguồn thu nhập chính của gia đình
Trường hợp một bên vay tiền nhập hàng hóa, mở rộng hoạt động kinh doanh nhằm tạo thu nhập nuôi sống gia đình, Tòa án có thể xem đây là khoản nợ chung nếu chứng minh được lợi ích chung.
2.3. Tiền vay được sử dụng vào tài sản chung
Nếu tiền vay dùng để mua máy móc, thuê mặt bằng kinh doanh chung hoặc đầu tư vào tài sản chung của vợ chồng thì trách nhiệm thanh toán thường thuộc cả hai người.
>>> Xem thêm: Giải pháp an toàn cho người mua bán nhà đất khi sử dụng dịch vụ sang tên sổ đỏ chuyên nghiệp và minh bạch
3. Khi nào vay nợ cá nhân để kinh doanh là nợ riêng?
Nhiều trường hợp Vay nợ cá nhân để kinh doanh chỉ là nghĩa vụ của người trực tiếp vay.
3.1. Tự ý vay và người còn lại không biết
Nếu một bên tự vay tiền, không thông báo, không được đồng ý và khoản tiền không phục vụ gia đình thì đây có thể là nợ riêng.
3.2. Kinh doanh vì lợi ích cá nhân
Ví dụ vay tiền để đầu tư riêng, góp vốn bí mật, đầu cơ rủi ro cao hoặc phục vụ nhu cầu cá nhân thì người vay phải tự chịu trách nhiệm.
3.3. Có thỏa thuận tài sản riêng
Nếu vợ chồng có văn bản xác lập chế độ tài sản riêng, phân định rõ hoạt động kinh doanh của ai thì khoản vay phát sinh có thể thuộc nghĩa vụ riêng của người đó.
4. Chứng minh khoản vay nợ cá nhân để kinh doanh thuộc trách nhiệm ai
Khi xảy ra tranh chấp, bên cho vay hoặc người liên quan cần đưa ra chứng cứ như:
4.1. Hợp đồng vay tiền, giấy vay tiền
Thể hiện người đứng tên vay, mục đích vay và điều kiện trả nợ.
4.2. Sao kê chuyển khoản, chứng từ sử dụng tiền
Xác định tiền vay dùng để nhập hàng, trả chi phí gia đình hay đầu tư riêng.
4.3. Tin nhắn, email, ghi âm thỏa thuận
Có thể chứng minh người còn lại biết và đồng ý khoản vay.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng quận Thanh Xuân – Hỗ trợ nhanh, xử lý hồ sơ chuẩn xác
5. Giải quyết tranh chấp vay nợ cá nhân để kinh doanh như thế nào?
Khi phát sinh tranh chấp về Vay nợ cá nhân để kinh doanh, các bên nên ưu tiên thương lượng. Nếu không đạt kết quả, bên có quyền lợi liên quan có thể khởi kiện tại Tòa án nơi bị đơn cư trú.
Tòa án sẽ xem xét các yếu tố gồm:
5.1. Mục đích thực tế của khoản vay khi Vay nợ cá nhân để kinh doanh
Tiền dùng cho gia đình hay chỉ phục vụ cá nhân.
5.2. Mức độ biết và đồng ý của người còn lại khi Vay nợ cá nhân để kinh doanh
Có cùng ký kết, cùng hưởng lợi hoặc biết mà không phản đối hay không.
5.3. Chứng cứ chứng minh thiệt hại và nghĩa vụ trả nợ
Các tài liệu hợp pháp sẽ quyết định bản chất khoản nợ là chung hay riêng.

6. Lưu ý để hạn chế rủi ro khi vay nợ cá nhân để kinh doanh
Khi thực hiện Vay nợ cá nhân để kinh doanh, nên lập hợp đồng rõ ràng về mục đích vay, người chịu trách nhiệm thanh toán và thời hạn trả nợ.
Nếu là hoạt động kinh doanh chung của gia đình, nên để cả hai cùng ký hoặc có văn bản đồng thuận để tránh tranh chấp sau này.
Nếu kinh doanh riêng, nên thể hiện rõ nguồn vốn riêng và phạm vi trách nhiệm của người vay.
>>> Xem thêm: Công chứng tại nhà hỗ trợ ký kết hồ sơ ngay tại nơi cư trú vô cùng tiện lợi
>>> Xem thêm: Thủ tục xác định tài sản riêng trước hôn nhân
Kết luận
Việc vợ hoặc chồng có phải chịu trách nhiệm khi Vay nợ cá nhân để kinh doanh hay không phụ thuộc vào bản chất khoản vay và lợi ích thực tế mà gia đình nhận được. Nếu khoản vay phục vụ nhu cầu chung hoặc có sự thống nhất của hai bên thì có thể là nợ chung. Ngược lại, nếu tự ý vay vì mục đích cá nhân thì người vay thường phải tự trả. Để an toàn pháp lý, các bên nên lập giấy tờ rõ ràng và lưu giữ đầy đủ chứng cứ ngay từ đầu.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
