Trong thực tế đời sống hôn nhân, vấn đề khi vợ chồng là “chủ nợ” của nhau có cần lập hợp đồng vay mượn hay không đang được nhiều người quan tâm nhằm bảo vệ quyền lợi tài sản và hạn chế tranh chấp về sau.
>>> Xem thêm: Có nên thuê dịch vụ làm sổ đỏ nhanh khi cần hoàn thiện giấy tờ gấp?
1. Khi vợ chồng là “chủ nợ” có được phép vay mượn tài sản của nhau không?
Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, vợ chồng có quyền sở hữu tài sản chung và tài sản riêng. Trong đó, tài sản riêng của mỗi người vẫn được pháp luật bảo vệ nếu có căn cứ chứng minh rõ ràng.
Căn cứ Điều 43 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định:
Tài sản riêng của vợ, chồng gồm tài sản mỗi người có trước khi kết hôn; tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân và các tài sản khác theo quy định của pháp luật.
Như vậy, nếu một bên sử dụng tài sản riêng để cho người còn lại vay thì hoàn toàn có quyền xác lập quan hệ vay tài sản theo quy định dân sự.
Ngoài ra, Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn, bên vay phải hoàn trả tài sản cùng lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.
Do đó, pháp luật không cấm việc vợ chồng ký hợp đồng vay mượn với nhau nếu khoản vay liên quan đến tài sản riêng.

2. Khi vợ chồng là “chủ nợ” thì hợp đồng vay mượn có ý nghĩa gì?
Nhiều người cho rằng quan hệ hôn nhân dựa trên sự tin tưởng nên không cần giấy tờ vay mượn. Tuy nhiên, trên thực tế, việc lập hợp đồng giúp xác định rõ:
2.1. Phân biệt tài sản chung và tài sản riêng
Khi xảy ra tranh chấp ly hôn hoặc nghĩa vụ trả nợ với bên thứ ba, hợp đồng vay sẽ là căn cứ chứng minh khoản tiền đó là tài sản riêng của người cho vay.
Nếu không có giấy tờ rõ ràng, tài sản rất dễ bị xem là tài sản chung của vợ chồng.
2.2. Làm căn cứ yêu cầu thanh toán khoản nợ
Trong trường hợp một bên vay tiền để kinh doanh cá nhân, đầu tư riêng hoặc sử dụng cho mục đích không phục vụ gia đình thì người cho vay có quyền yêu cầu hoàn trả theo đúng thỏa thuận.
2.3. Hạn chế tranh chấp tài sản khi ly hôn
Không ít vụ việc phát sinh tranh chấp do một bên cho rằng đã bỏ tiền riêng để hỗ trợ người còn lại nhưng không có chứng cứ chứng minh.
Việc lập văn bản vay mượn sẽ giúp Tòa án có cơ sở xem xét khi giải quyết phân chia tài sản.
>>> Xem thêm: Những giấy tờ cần photo trước khi đi công chứng mua bán nhà đất
3. Khi vợ chồng là “chủ nợ” thì hợp đồng vay cần có nội dung gì?
Để bảo đảm giá trị pháp lý, hợp đồng vay tài sản giữa vợ chồng nên có các nội dung cơ bản sau:
3.1. Thông tin của bên vay và bên cho vay
Gồm họ tên, năm sinh, số căn cước công dân, địa chỉ cư trú của hai bên.
3.2. Số tiền hoặc tài sản vay
Cần ghi rõ:
- Số tiền vay
- Hình thức giao nhận
- Thời điểm giao nhận
- Loại tài sản vay nếu không phải tiền
3.3. Thời hạn vay và phương thức trả nợ
Các bên nên quy định cụ thể:
- Thời hạn thanh toán
- Trả một lần hay nhiều lần
- Có tính lãi hay không
- Phương thức chuyển khoản hoặc tiền mặt
3.4. Cam kết và trách nhiệm pháp lý
Hợp đồng nên có điều khoản xác nhận:
- Khoản vay là tài sản riêng
- Việc vay hoàn toàn tự nguyện
- Hai bên cam kết thực hiện đúng nghĩa vụ
>>> Xem thêm: Những trường hợp không được phép thực hiện chứng thực chữ ký theo quy định mới nhất
4. Có nên công chứng hợp đồng vay giữa vợ chồng hay không?
Pháp luật hiện hành không bắt buộc hợp đồng vay tài sản giữa vợ chồng phải công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp các bên có nhu cầu tăng tính pháp lý.
Tuy nhiên, trong các khoản vay có giá trị lớn hoặc liên quan đến bất động sản, góp vốn kinh doanh, việc công chứng sẽ giúp:
- Tăng giá trị chứng cứ
- Hạn chế tranh chấp giả mạo chữ ký
- Dễ chứng minh thời điểm xác lập giao dịch
Theo Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015:
Giao dịch dân sự được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể.
Như vậy, hợp đồng vay viết tay vẫn có giá trị nếu đáp ứng đủ điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự.

5. Một số lưu ý pháp lý khi lập hợp đồng vay giữa vợ chồng
Khi xác lập giao dịch vay mượn tài sản trong thời kỳ hôn nhân, các bên cần lưu ý:
5.1. Chứng minh nguồn gốc tài sản riêng khi vợ chồng là “chủ nợ”
Người cho vay nên lưu giữ:
- Sao kê ngân hàng
- Giấy tờ chuyển khoản
- Văn bản thừa kế
- Hợp đồng tặng cho riêng
Đây là căn cứ quan trọng nếu phát sinh tranh chấp sau này.
5.2. Nội dung hợp đồng cần rõ ràng khi vợ chồng là “chủ nợ”
Không nên lập giấy vay quá sơ sài hoặc chỉ ghi nhận bằng tin nhắn, lời nói vì sẽ khó chứng minh tại Tòa án.
5.3. Hạn chế dùng hợp đồng giả tạo khi khi vợ chồng là “chủ nợ”
Nếu việc vay mượn chỉ nhằm che giấu tài sản hoặc trốn tránh nghĩa vụ với người khác thì giao dịch có thể bị tuyên vô hiệu theo quy định của Bộ luật Dân sự.
>>> Xem thêm: Công chứng quận Thanh Xuân – Dịch vụ uy tín cho cá nhân và doanh nghiệp
>>> Xem thêm: Công chứng hợp đồng đổi tài sản giữa vợ chồng
Kết luận
Việc lập hợp đồng vay mượn giữa vợ chồng không phải là biểu hiện của sự thiếu tin tưởng mà là biện pháp pháp lý cần thiết để bảo vệ quyền lợi tài sản của mỗi bên. Trong nhiều trường hợp, đặc biệt khi liên quan đến tài sản riêng hoặc khoản vay có giá trị lớn, việc xác lập văn bản rõ ràng sẽ giúp hạn chế tranh chấp và bảo đảm quyền lợi hợp pháp nếu xảy ra mâu thuẫn sau này. Chủ động chuẩn bị đầy đủ căn cứ pháp lý ngay từ đầu luôn là giải pháp an toàn trong các giao dịch tài sản giữa vợ chồng.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
