Trong thực tiễn, không ít người dân rơi vào tình huống bị công chứng viên từ chối thực hiện công chứng mà không hiểu rõ lý do pháp lý đằng sau. Điều này dẫn đến thắc mắc liệu khiếu nại từ chối công chứng có phải là quyền hợp pháp của người dân hay không. Trên phương diện pháp luật, hoạt động công chứng vừa mang tính dịch vụ vừa chịu sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước, nên quyền khiếu nại được đặt ra nhằm bảo đảm tính minh bạch và đúng luật. Bài viết dưới đây phân tích rõ căn cứ pháp lý và phạm vi quyền khiếu nại của người dân khi bị từ chối công chứng.
>>> Xem thêm: Giao dịch tưởng hợp lệ nhưng bị từ chối công chứng – Lý do từ văn phòng công chứng
1. Từ chối công chứng có phải là quyết định hành chính?
Việc xác định bản chất pháp lý của hành vi từ chối công chứng là cơ sở để xem xét quyền khiếu nại.
Công chứng viên thực hiện công chứng theo quy định của Luật Công chứng, không phải là cơ quan hành chính nhà nước. Tuy nhiên, hành vi từ chối công chứng là hành vi nghề nghiệp được pháp luật điều chỉnh và chịu sự quản lý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
2. Người dân có quyền khiếu nại khi bị từ chối công chứng không?
Câu trả lời là có, nhưng trong phạm vi nhất định theo quy định pháp luật.
Theo “Điều 7 Luật Công chứng 2014”, người yêu cầu công chứng có quyền yêu cầu công chứng viên giải thích rõ lý do từ chối. Đồng thời, theo “Điều 51 Luật Công chứng 2014”, khi bị từ chối công chứng, người dân có quyền phản ánh, kiến nghị hoặc khiếu nại từ chối công chứng nếu cho rằng việc từ chối là trái pháp luật.
3. Điều kiện để khiếu nại việc từ chối công chứng được chấp nhận
Không phải mọi trường hợp bị từ chối đều là căn cứ hợp pháp để khiếu nại.
3.1. Khi việc từ chối không có căn cứ pháp luật
Nếu công chứng viên không viện dẫn rõ điều luật, hoặc từ chối dựa trên suy đoán chủ quan không phù hợp quy định, người dân có quyền khiếu nại.
3.2. Khi công chứng viên không giải thích rõ lý do từ chối
Theo “Điều 40 Luật Công chứng 2014”, công chứng viên có trách nhiệm giải thích quyền, nghĩa vụ và nội dung giao dịch cho các bên. Việc từ chối mà không giải thích đầy đủ có thể bị xem là vi phạm quy trình hành nghề.
3.3. Khi việc từ chối vượt quá thẩm quyền nghề nghiệp
Công chứng viên không được từ chối công chứng chỉ vì lý do cá nhân, áp lực bên ngoài hoặc chỉ đạo trái pháp luật.
4. Cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại từ chối công chứng
Việc khiếu nại từ chối công chứng được thực hiện theo trình tự pháp luật về công chứng và khiếu nại.
Người dân có thể:
Khiếu nại đến Trưởng Văn phòng công chứng hoặc Trưởng Phòng công chứng;
Gửi đơn đến Sở Tư pháp nơi công chứng viên hành nghề;
Trong trường hợp cần thiết, khởi kiện ra Tòa án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Theo “Điều 62 Luật Công chứng 2014”, Sở Tư pháp có trách nhiệm quản lý nhà nước đối với hoạt động công chứng tại địa phương.
5. Trình tự, thủ tục khiếu nại từ chối công chứng
Để bảo đảm quyền lợi, người dân nên thực hiện khiếu nại từ chối công chứng theo đúng trình tự:
Yêu cầu công chứng viên lập văn bản nêu rõ lý do từ chối;
Chuẩn bị đơn khiếu nại kèm theo hồ sơ, tài liệu liên quan;
Gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền trong thời hạn luật định;
Theo dõi và phối hợp trong quá trình giải quyết khiếu nại.
Việc thực hiện đúng thủ tục giúp khiếu nại được xem xét khách quan và đúng pháp luật.
>>> Xem thêm: Khi nào nên cân nhắcDi chúc tại nhà thay vì đến văn phòng công chứng
6. Phân biệt khiếu nại hợp pháp và khiếu nại không có căn cứ
Không phải mọi khiếu nại đều được chấp nhận.
Nếu việc từ chối công chứng xuất phát từ các căn cứ rõ ràng như hồ sơ không hợp lệ, giao dịch vi phạm pháp luật, hoặc chủ thể không đủ điều kiện theo quy định, thì khiếu nại từ chối công chứng sẽ không có cơ sở pháp lý để được chấp nhận.
7. Khuyến nghị cho người dân khi bị từ chối công chứng
Để tránh phát sinh tranh chấp không cần thiết, người dân nên:
Bình tĩnh yêu cầu giải thích đầy đủ căn cứ pháp luật;
Rà soát lại hồ sơ, điều kiện pháp lý của giao dịch;
Chỉ khiếu nại khi có cơ sở rõ ràng cho rằng việc từ chối là trái luật.
Cách tiếp cận đúng đắn giúp bảo vệ quyền lợi mà vẫn bảo đảm tôn trọng hoạt động nghề nghiệp công chứng.
Kết luận
Người dân có quyền khiếu nại khi bị từ chối công chứng, nhưng quyền này cần được thực hiện đúng phạm vi và căn cứ pháp luật. Việc hiểu rõ quy định về khiếu nại từ chối công chứng không chỉ giúp người dân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch và chuẩn mực trong hoạt động công chứng.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay vớiVăn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
